تجارت ممتاز

تجارت ممتاز

مرکز معرفی فروشگاه های اینترنتی

صنایع دستی چوبی

انواع صنایع دستی چوبی

 محصولاتی هنری هستند که جنبه های کاربردی و یا تزیینی دارند و صرفا به وسیله دست انسان تولید می شوند . در این مقاله به انواع صنایع دستی چوبی مانند خاتم کاری می پردازیم

صنایع دستی دایره ای بسیار وسیع و گسترده دارند .

صنایع دستی چوبی

صنایع دستی چوبی یکی از پرکاربرد ترین صنایع دستی محسوب می شود .

دلیل این موضوع هم این است که ماده ی اصلی و اولیه تولید این صنایع هنری چوب است و چوب در طبیعت به فراوانی یافت می شود .

چوب به دلیل شکل پذیری بسیار بالایی که دارد باعث می شود دایره ی محصولات صنایع هنری چوبی بسیار گسترده باشد .

 

استفاده از چوب برای ساخت صنایع دستی و وسایل کاربردی و تزئینی از دیرباز رایج بوده است. صنایع دستی چوبی از قدیم تا امروز طرفداران بسیاری داشته و دارد. امروزه با وجود جنس‌ها و تزئینی‌های متنوع و مجسمه‌های گوناگون اما چوب همچنان زیبایی منحصر به فردی دارد و صنایع دستی آن نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در این مقاله می‌خواهیم به معرفی انواع صنایع دستی چوبی، صنایع دستی فینگر جوینت ، روش های ساخت آن‌ها، ابزار و وسایل مورد نیاز برای ساخت آن‌ها بپردازیم.

انواع صنایع دستی چوبی

چوب را به روش‌های مختلفی مانند: تراش، برش، برش و بست یا ترکیبی ساخته و تزئین می‌کنند. با توجه به نوع استفاده از این روش‌ها و نوع ساخت چوب، هنر درودگری سنتی نیز به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.

انواع این صنایع دستی چوبی عبارتند از:

  • منبت کاری
  • خراطی
  • مشبک کاری
  • معرق کاری
  • گره چینی
  • نازک کاری
  • خاتم کاری
  • معرق منبت
  • معرق خاتم
  • احجام چوبی

در ساخت صنایع دستی چوبی با توجه به نوع کاربرد، آن را مسطح یا حجمی می‌سازند. برای تزئین این صنایع دستی از طرح‌ها و نقش‌های متفاوتی بهره می‌گیرند. استفاده از رنگ، رگه‌ها و بافت طبیعی چوب خود به عنوان یکی از ویژگی‌های زیبایی و تزئینی چوب مورد توجه هنرمند قرار دارد. همچنین برای تزئین این صنایع دستی از گل میخ‌ها و یراق آلات فلزی نیز به عنوان آرایه و تزئینات استفاده می‌کنند.

ابزار و وسایل مورد نیاز برای ساخت صنایع دستی چوبی

برای ساخت و تزئین صنایع چوبی به طور کلی از ابزار و وسایل مختلفی استفاده می‌شود، که هرکدام از این ابزارها کارایی خاصی دارد. مهم‌ترین وسیله در صنایع دستی چوبی، همان چوب می‌باشد. برای صنایع دستی می‌توان از انواع چوب استفاده کرد. متداول‌ترین آن‌ها چوب گردو، شمشاد، راش، عناب و نارنج می‌باشد. از دیگر لوازم و وسایل این رشته هنری می‌توان به میخ، کاغذ، روغن جلا، چسب چوب، صدف، استخوان، عاج، بولستر، پودر رنگ‌های تیره، شیشه‌های رنگی، لاک و الکل، مفتول‌های برنجی ومسی اشاره کرد.

ابزارهای برش:

  • انواع اره‌های دستی و ماشینی
  • وسایل سوراخ‌کاری

ابزارهای تراش و پرداخت:

  • انواع رنده
  • چوب ساب
  • مغار
  • اسکنه
  • سنباده

ابزارهای رنگ و تکمیل:

  • انواع لیسه
  • پیستوله
  • قلم مو
  • کاردک

ابزارهای بست و نگهدارنده و اتصال:

  • انواع گیره
  • چکش
  • میخ کش
  • نخ

ابزار و وسایل ایمنی:

  • دستکش
  • کلاه
  • عینک
  • ماسک

روش ساخت صنایع دستی چوبی :

همانطور که گفته شد برای ساخت و تولید صنایع دستی چوبی روش‌ های مختلفی وجود دارد که حتی بعضی از آن‌ها روش‌های ترکیبی می‌باشد. در زیر به انواع این روش‌های ساخت و اینکه هر کدام برای کدام هنر کاربرد دارد اشاره می‌کنیم:

روش تراش

به روش تراشیدن چوب برای ساخت اشیا در شکل‌های گوناگون با استفاده از ابزارهای متنوع “چوب تراشی” می‌گویند. این روش برای ساخت صنایع دستی در هنرهای خراطی و منبت‌کاری کاربرد دارد.

هنرهای چوبی دست ساز در همه جای دنیا از اهمیت و ارزش خاصی برخوردار می باشند. ظروف صنایع دستی چوبی از مهمترین و پر کاربرد ترین محصولات تولید شده در هر منطقه بشمار می روند.شما می توانید دست سازهای چوبی را از فروشگاه های صنایع دستی تهیه کنید. خرید بهترین و مفید ترین محصولات سازگار با محیط زیست , کمک شایانی به زندگی بهتر افراد جامعه خواهد داشت. هنرهای چوبی ایرانی هم از جایگاه ویژه ایی در

کشورمان برخوردار است. انواع ظروف چوبی آشپزخانه , مبل و تختخواب , محصولات دکوری و زیوآلات چوبی نمونه هایی از این محصولات پر کاربرد می باشند.هنرهای چوبی تهران, اصفهان و شهرهای دیگر ایران با توجه به آداب و رسوم و نوع مصرف مردم طراحی و تولید می شوند.هنرهای چوب و صنایع دستی ایرانی معمولا قیمت مناسب تری داشته و برای صادرات به کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرند.

هنرهای چوب، یکی از انواع هنرهای تجسمی هستند که با تکیه بر آنها می توان مجموعه آثار هنری جذاب و منحصر به فرد را خلق کرد. آثار هنری چوبی را همه ما می شناسیم. دنیای هنرهای تجسمی و زیبایی های چوب به طور خاص نظر علاقه مندان به هنر را به خود جلب می کنند. تندیس های چوبی و مجسمه هایی که همه ما کم و بیش در محل زندگی به عنوان ابزار دکوراسیون استفاده می کنیم، نمونه‌ای از این هنرهای زیبا هستند. با استفاده از چوب های مختلف می توان آثار هنری متنوعی تولید کرد. خلاقیت و مهارت، دو رکن اساسی و جدایی ناپذیر از هنر روی چوب هستند.

هنرهای چوبی ایرانی

دنیای هنرهای چوب به قدری متنوع و جذاب است که نمی‌توان تمام آنها را با جزئیات کامل در یک مبحث توضیح داد! هنر زیبای چوب و خلق آثار هنری را عموماً به ۷ دسته مجزا تقسیم بندی می کنند و گاهی در منابع به آن، “هفت هنر چوب” هم گفته می‌شود. یعنی هنرمند می‌تواند از طریق روش مختلف با اشیای چوبی و تکه های ریز و درشت یا نازک و ضخیم چوب های مختلف، آثار هنری بسازد. در این قسمت به ۷ دسته اصلی که معرف زیباترین هنرهای چوب است اشاره می کنیم.

 

پیکر تراشی با چوب

اولین و اصلی ترین شاخه از هنرهای چوب، ساخت مجسمه های چوبی است. “پیکر تراشی” معمولاً برای مجسمه سازی با سنگ به کار می رود اما از آنجایی که چوب هم یک جسم سخت و بادوام است، برای ساخت مجسمه از ابزارهای مختلفی استفاده می شود، بنابراین واژه پیکر تراشی برای مجسمه های چوبی هم قابل استفاده است. ساخت انواع مجسمه های چوبی به منظور تولید اشیای دکوری و تزئینی، متداول ترین کاربرد این هنر زیبا می باشد. از طرف دیگر، مجسمه سازی با چوب در جایگاه زیباترین هنرهای چوب می‌تواند  به این منظور انجام شود که مجسمه‌ هایی از افراد سرشناس و مشهور جهان به صورت تندیس یا سَردیس ساخته شود و در موزه ها یا کلکسیون ها نگهداری گردد. این روش به مرور زمان می تواند یک ابزار درآمدزا باشد؛ به این مفهوم که کلکسیون دار ها با راه ‌اندازی نمایشگاه‌های هنری در سراسر جهان می توانند از نمایش آثار چوبی، درآمد قابل توجهی کسب کنند.

پیکرتراشی چوب یکی از شاخه های صنایع دستی چوبی است که در آن پیکر تراش از احجام هندسی، آناتومی عمومی بدن انسان و پرندگان و حیوانات را در حالات مختلف طراحی کرده و با استفاده از ابزار و چوب مناسب طرح های مختلفی را به چوب انتقال میدهد و پیکر تراشی مینماید و آثار فاخر تاریخی از خود به یادگار میگذارد .

هنر منبت کاری

از مجسمه های سه بعدی چوبی که بگذریم؛ یکی دیگر از زیباترین هنرهای چوب به منبت‌کاری اختصاص پیدا می‌کند. همه ما تابلو های چوبی را دیده‌ایم که کنده کاری های متنوعی روی آن انجام شده و باعث زیباتر شدن دکوراسیون یک مکان می شود. منبت کاری در حقیقت، هنری است که با ابزارهای مختلف روی چوب های مرغوب و بادوام، نقش و طرح های متنوعی را خلق می‌کند. به واسطه منبت کاری روی چوب می توان زیباترین تابلوها را خلق کرد. طرح ها و نقش هایی که ارزش هنری داشته باشند قابل ایجاد و تولید با هنر منبت کاری هستند؛ از طبیعت گرفته تا گل ها و برگ ها، نقش صحنه شکار، تصاویر اسطوره ها در شاهنامه و حتی آیه ها و عبارت های قرآنی را می‌توان در هنر منبت کاری جزو برترین هنرهای چوب معرفی کرد. هنر منبت کاری امروزه، هم یکی از صنایع دستی معروف است و هم برای کسب درآمد و صادرات بسیار پیشنهاد می شود.

منبت کاری از جمله هنرها و صنایع چوبی دستی است،که نقش و نگارهایی به صورت برجسته را به تصویر می کشد و از کنده کاری روی چوب حاصل میشود. اولین تاریخچه ی منبت کاری به گذشته های دور برمیگردد که با ابزار های ساده به کنده کاری روی چوب ها می پرداختند و البته  به دلیل شرایط آب و هوایی مختلف و عمر نه چندان زیاد چوب مورد آسیب قرار گرفته اند و مقاومت خود را از دست داده اند .

هنر معرق کاری

معرق کاری یکی از هنرهای چوب با ظرافت و زیبایی متفاوت است. معرق کاری با منبت کاری بسیار فرق دارد. در هنر معرق کاری، تکه های مختلف چوب به شکل های متنوع برش داده می شود. تکه های چوب باید ضخامت بسیار کم در حد میلیمتر داشته باشند تا به راحتی برش داده شده و در محل مورد نظر بتوان آنها را چسباند. هنر معرق کاری به تولید آثار هنری تابلوهای چوبی با طرح و نقش های رنگارنگ منجر می شود. از چوب های رنگی برای این هنر بسیار استفاده می شود. اگر اندکی خلاقیت در معرق کاری به کار گرفته شود می توان هنرهای چوب را با زیبایی هرچه تمام تر خلق کرد. این محصولات قطعاً قابل فروش در بازار داخلی و بازارهای بین المللی هستند.

معرق :

یکی از زیباترین هنرها و ظریف ترین کارها بر روی چوب معرق است. از طریق برش با سوزن به طور ظریف و دقیق طرح های چوبی زیبا پدید می آید که سپس روغن کاری می شود تا براق گردد . لازم به ذکر است که چوب هر درخت به طور طبیعی دارای رنگ مخصوص به خود است که از این ویژگی برای ایجاد رنگ و بافت متفاوت در این رشته ی صنایع دستی چوبی استفاده می شود . معرق در کلمه به معنی وصله است . این هنر بیشتر برای تزئین به کار می رود و از جمله مهمترین محصولات آن می توان به سطح میز، انواع تابلوی نقاشی و خطاطی که به صورت معرق چوب اجرا می شوند، تزئین لوازم چوبی مانند کتابخانه و بوفه اشاره کرد. این شاخه ی صنایع چوب را می توان یکی از رشته های مهم در کارگاه های کوچک و یا مشاغل خانگی به شمار آورد.

دسته ای از هنرهای چوب، هنر نقش برجسته نام دارد. نقش برجسته یعنی طرح و نقش هایی متفاوت از یک مجسمه چوبی روی یک سطح وسیع چوب با ضخامت زیاد کنده کاری می شود. نقشه برجسته شبیه به منبت کاری است اما با این تفاوت که در هنر نقش برجسته، ابعاد و اندازه های چوب و ضخامت آن بیشتر است و معمولاً نقش و طرح هایی روی قطعه چوبی به کار می روند که نمایانگر موضوعات مختلف هستند. به طور مثال، نقش پادشاهان هخامنشی، نقش قهرمانان شاهنامه یا صحنه شکار از دوران باستان در این هنر خلق می شود.

هنر نازک کاری با چوب

یکی دیگر از انواع هنرهای چوب با نام هنر نازک کاری شناخته می شود. نازک ‌کاری شاید با این عبارت در میان عموم مردم کمتر شناخته شده باشد اما همه ما جعبه های چوبی تزیینی، جعبه چوبی جواهرات یا سایر جعبه های چوبی برای کاربردهای مختلف را دیده ایم. به ساخت جعبه ها و باکس چوبی، هنر نازک کاری گفته می شود. این هنر می تواند با آیینه کاری هم ادغام شود که یک هنر جذاب و بی نظیر خواهد شد. آثار هنرهای چوب از دسته هنر نازک کاری به عنوان صنایع دستی یا کسب و کارهای خانگی بسیار مناسب هستند؛ یعنی اگر بتوانید کارگاه ساخت جعبه های چوبی را راه اندازی کنید، به خوبی به درآمد مناسبی دست پیدا خواهید کر

نازک کاری نیز یکی از صنایع دستی زیبای ایران است. نازک کاری روی چوب ، از جمله رشته های متنوع و با ارزش چوب است که طی آن ، چوب بر اساس طرح و نقش مورد نظر ، روکش می شود . با این تکنیک ، محصولات ظریف و نازک چوبی در نهایت ظراف و با دقت و زیبایی تولید می شود .

 

هنر گره چینی

هنر گره چینی یکی دیگر از انواع هنرهای چوب است. در این هنر که برگرفته از چین باستان می باشد، شکل هایی از چند ضلعی های منتظم در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد که از چوب ساخته شده اما حد فاصل این چند ضلعی ها با آینه ها یا شیشه های رنگی پر می شود. این هنر بسیار قدیمی اما جذاب است. در خانه های قدیمی ایران در قسمت معماری داخلی می توانید هنر گره چینی را با زیبایی هر چه تمام تر تماشا کنید.

خراطی چوب :

خراطی چوب از جمله صنایع چوبی دستی ایران زمین است، که از گذشته های دور تداول و تدریج خود را در این عرصه حفظ کرده است. عمدتا این صنایع چوب را در نقاط پر چوب کشور بیشتر می توان رویت کرد.

در هنر خراطی به چوب های (نرم و مرطوب) چون: چوب سفید ،گردو، چنار، توسکا، بید و…می توان اشاره کرد. این صنایع چوبی دستی توجه بسیاری از جهانگردان را به خود جلب کرده تا نمایان گر و تصویرگر بخشی از هنر ایرانی باشد.

هنر خراطی که ترکیبی از حرکات دورانی دستگاه و تراشکاری هایی به سبک متقارن و افقی می باشد .که امروزه ابزارهای چوبی قدیم ،جای خود را به ابزار های برقی و فلزی داده اند که در سرعت و آسودگی طراحان نیز تاثیری حائز اهمیت را اعمال کرده است .

خاتم کاری :

خاتم هنر آراستن سطح اشیاء با مثلث های کوچکی است که طرحهای گوناگون آن همواره به صورت اشکال منظم هندسی بوده است . این شکل های هندسی را با قرار دادن مثلث هایی کوچک در کنار هم نقشبندی می کنند . می توان گفت کار خاتم نقشه های هندسی تشکیل شده از مثلثهای متساوی الاضلاع است که از عاج ، استخوان ، چوب و مفتول برنج ساخته شده و معمولا به ضخامت دو میلیمتر در سطح اشیاء چسبانده می شوند .

حصیربافی :

یکی از شاخه های صنایع دستی چوبی است که به ویژه در بین روستاییانی که در کنار دریا و رودخانه زندگی می کنند ، رواج بیشتری دارد و علت آن گیاهان خودرویی است که در این مناطق و به ویژه در کنار مرداب ها می رویند. مواد اولیه ی حصیربافی شامل ساقه ی گندم ، برنج ، درخت نخل، گیاهانی مانند بامبو و ارغوان می باشد . در ایران این صنعت مختص شهرهای جنوبی است که دارای درخت های نخل هستند. البته در جاهای دیگر نیز تولید می شود اما بیشترین سهم آن مربوط به مناطق جنوبی است که از برگ درخت خرما انواع سبد، زیرانداز ، ظرف و سفره می سازند. مرواربافی، چم بافی، سبد بافی و ترکه بافی از زیرشاخه های حصیربافی هستند.

یکی از صنایع دستی _کاربردی ((مشبک چوب )) نام دارد .مشبک کاری اغلب با دیگر هنر های مرتبط با چوب (خصوصا منبت) همراه می شود. برای اجرای مشبک کاری ، پس از پیاده کردن طرح مورد نظر بر روی چوب ، قسمتهای منفی طرح را به کمک ابزاری چون مغار و اره مویی خارج می سازند ،تا طرح اصلی به صورت مشبک باقی بماند .معمولا طرح باقی مانده را نیز منبت کاری میکنند تا طرح ، بُعد پیدا کند و زیبا تر شود .

ارسی : 

نوعی پنجره چوبی است که دارای طرح ها و ابعاد گوناگون می باشد و شامل شیشه های رنگی است که امروزه دیگر ساخت آن کم شده است و فقط برای زیبایی و دکور و در مقیاس کمتر از سابق تولید می شود. از مهمترین خواص این پنجره ها می توان به زیبایی و نقش هندسی اشاره کرد و به علت ریز بودن شبکه های این پنجره و شیشه های رنگی ، علاوه بر اینکه نور از بیرون به داخل اتاق وارد می شد، امکان دید از بیرون به داخل اتاق را کم می کرد و به همین دلیل در خانه های قدیمی بسیار محبوب بود . در خانه های قدیمی کاشان، یزد و اصفهان پنجره های زیبایی از نوع ارسی وجود دارد.

 

سوخت روی چوب :

در هنر سوخت روی چوب ، قالب های مختلفی از جنس فولاد یا برنج تهیه می کنند که دارای نقوش سنتی مورد نظر است . با داغ کردن این قالب ها بر روی آتش و فشردن آن بر روی چوب و انتقال اثر این سوختگی آثار هنری زیبایی پدید می آید که موارد مصرفی چون رویه ی میز و مبلمان و جعبه جواهر و … دارد .

سازهای موسیقی :

این رشته جز مهجورترین صنایع دستی چوبی است. انواع سازهای سنتی موسیقی مانند سنتور، تار، سه تار، ویولن، کمانچه، فلوت و غیره از چوب های بادوام و مناسب ساخته می شوند. نوع چوب به کار رفته در آنها و استادکار یا کارگاهی که تولید کننده ی این سازها است ، از جمله ی مهمترین عوامل کیفیت ساز به شمار می روند . برای تکمیل ساخت یک ساز در کنار چوب از پوست حیوانات و سیم نیز استفاده می شود .

آخرین دسته از هنرهای چوب، ساخت سازهای چوبی است. اگرچه ساخت انواع آلات موسیقی و بررسی آنها به مطلب جداگانه ای نیاز دارد اما مرغوب ترین وسایل نواختن موسیقی از بهترین چوب ساخته می شوند. ساخت ساز چوبی به مهارت دانش و تجربه نیاز دارند. افرادی که در این هنرهای چوب فعالیت می کنند جزو گروه خاصی از هنرمندان قرار می گیرند

ابزار های هنرهای چوب برای تراش چوب، برش چوب یا چسباندن چوب متفاوتند. مرغوب ترین چوب ها برای آثار هنری شامل چوب گردو، چوب نارنج و عناب، چوب شمشاد، توت و راش می باشد. اگر محصولات چوبی با سایر اشیای تزئینی رنگی صدف، استخوان یا آج ترکیب شوند، آثار تولید شده بسیار زیباتر خواهد بود و جلب توجه می کند. راه اندازی یک فروشگاه اینترنتی که هنرهای چوب را به فروش می رساند در کنار کارگاه تولیدی باعث رشد و رونق کسب و کار خواهد شد

منابع: بازار مینا

بیتوته

 

 

طراحی سایت و سئو توسط بهار آرام